Alicja Zyguła „Między solidarnością a wyzwaniami: ewolucja relacji polsko-ukraińskich w kontekście wojny (2022-2024)”. Studia Wschodnioeuropejskie nr 23-t, 2/2025.
Artykuł podejmuje problematykę dynamiki oraz transformacji bilateralnych stosunków między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą w kontekście pełnoskalowej agresji rosyjskiej, zapoczątkowanej w lutym 2022 roku. Głównym przedmiotem analizy jest ewolucja tych relacji z uwzględnieniem ich wielowymiarowego charakteru – politycznego, militarnego i społecznego. Autor podkreśla kluczową i bezprecedensową rolę Polski, która ukonstytuowała się jako główny sojusznik Ukrainy, udzielający wszechstronnego wsparcia w sferach: wojskowej, humanitarnej oraz na arenie międzynarodowej. W tekście dokonano systematycznego przeglądu zarówno obszarów efektywnej kooperacji, stanowiących fundament partnerstwa, jak i napięć, które stanowią wyzwanie dla trwałości tego sojuszu. Całość rozważań osadzona jest w szerszej perspektywie, ukazując kluczowe znaczenie relacji polsko-ukraińskich dla rekonfiguracji architektury bezpieczeństwa europejskiego w dobie rosyjskiego rewizjonizmu. Podstawowy problem badawczy sformułowany w artykule koncentruje się na identyfikacji i analizie kluczowych uwarunkowań oraz czynników kształtujących jakościową zmianę w stosunkach polsko-ukraińskich po 24 lutego 2022 roku. Autor stawia pytanie: W jaki sposób rosyjska inwazja na Ukrainę przekształciła polityczne, militarne i społeczne fundamenty relacji polsko-ukraińskich oraz jakie są perspektywy tego sojuszu w kontekście pojawiających się wyzwań i jego znaczenia dla bezpieczeństwa Europy? Problem ten obejmuje zarówno badanie bezprecedensowej konsolidacji i intensyfikacji współpracy, jak i analizę źródeł napięć (np. w sferze gospodarczej czy pamięci historycznej), które testują odporność tego strategicznego partnerstwa. W celu realizacji tak zdefiniowanego problemu badawczego, autor zastosował wielopłaszczyznowe podejście metodologiczne, opierające się głównie na jakościowej analizie treści: metoda ta została zastosowana do badania dokumentów oficjalnych (komunikaty rządowe, exposé, umowy międzynarodowe), wystąpień przedstawicieli najwyższych władz państwowych oraz doniesień mediów wiodących agencji prasowych, co pozwoliło na rekonstrukcję oficjalnego stanowiska i narracji obu państw, a także analizie danych zastanych: badanie oparto na wtórnej analizie dostępnych danych statystycznych dotyczących pomocy militarnej i humanitarnej, przepływów uchodźczych oraz wymiany handlowej, co umożliwiło ilościowe ujęcie skali zaangażowania Polski, oraz studium przypadku: Relacje polsko-ukraińskie po 2022 roku potraktowano jako pojedynczy, kluczowy przypadek głębokiej transformacji sojuszu pod wpływem szoku zewnętrznego, analizowany w jego naturalnym kontekście.