„Soft power Trójmorza: nauka i dyplomacja w kształtowaniu przyszłości regionu” było tematem przewodnim panelu przygotowanego przez Centrum Badań nad Dyplomacją Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w ramach Forum Naukowego VI Samorządowego Kongresu Trójmorza. KUL był partnerem merytorycznym części naukowej Kongresu, w ramach której odbyły się cztery ciekawe dyskusje z udziałem ekspertów. Ważnym punktem Kongresu było także poszerzenie Sieci Uniwersytetów Trójmorza, której liderem jest KUL.
Samorządowy Kongres Trójmorza, który odbył się w Lublinie w dniach 27 i 28 maja 2026 roku, stanowi międzynarodowe forum współpracy regionów, samorządów, biznesu oraz środowisk eksperckich z Europy Środkowej i Wschodniej, przedstawicieli partnerów strategicznych oraz partnerów stowarzyszonych.
Forum Naukowe ważną częścią Kongresu Trójmorza
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II był partnerem merytorycznym Kongresu Trójmorza i odpowiadał za organizację pierwszego dnia Forum Naukowego – przestrzeni dyskusji ekspertów, naukowców i praktyków na temat dyplomacji naukowej, zdrowia, innowacji i współpracy. Forum było okazją do rozmów o współpracy akademickiej oraz budowaniu trwałych relacji pomiędzy uczelniami regionu Trójmorza.
W ramach Forum Naukowego odbyły się cztery panele dyskusyjne.
W gronie rektorów wyższych uczelni, a także ministra nauki i szkolnictwa wyższego prelegenci dyskutowali o roli uniwersytetów Trójmorza w budowaniu wspólnoty badawczo-naukowej. Tę dyskusję moderowała prof. Beata Piskorska, prorektor KUL ds. studentów i umiędzynarodowienia KUL. Kwestiom medycznym poświęcony był panel pt. „Wspólna odpowiedzialność za zdrowie w regionie Trójmorza”. Debatę poprowadził prof. Łukasz Szarpak z Collegium Medicum KUL. Panel międzynarodowy skoncentrowany był zaś na tematyce współpracy uniwersytetów Trójmorza na rzecz jakości kształcenia i badań. Tę dyskusję moderowała dr hab. Ewa Domagała-Zyśk, prof. KUL, prorektor ds. kształcenia KUL.
W organizacji panelu z udziałem dyplomatów włączyło Centrum Badań nad Dyplomacją KUL.
– Zaprosiliśmy ambasadorów państw Inicjatywy Trójmorza, żeby porozmawiać, w jaki sposób dyplomacja, dyplomaci czy osoby, które sprawują oficjalne funkcje przy służbach, mogą się przysłużyć do tego, żeby wzmocnić potencjał naukowo-badawczy na poziomie naszych państw, na poziomie uniwersytetów – tak wydarzenie zapowiadała prof. Beata Piskorska, prorektor KUL, a jednocześnie inicjatorka i kierownik Centrum Badań nad Dyplomacją KUL.
Moderatorem dyskusji na temat „Soft power Trójmorza: nauka i dyplomacja w kształtowaniu przyszłości regionu” była dr Monika Michaliszyn, b. ambasador RP na Łotwie. W dyskusji udział wzięli Tomislav Vidošević – ambasador Chorwacji w Polsce, Raimonds Jansons – ambasador Łotwy w Polsce, oraz Veljko Milonjić – ambasador Czarnogóry w Polsce.
– Soft power to jedno z narzędzi, jeden z ważnych elementów budowania siły i odporności w naszym regionie – mówiła dr Monika Michaliszyn. Dyplomatka przytoczyła słowa papieża Jana Pawła II, który podkreślał, iż Europa powinna oddychać obydwoma płucami – wschodnim i zachodnim. – Wierzył, że nasz region może wnieść do szerszej wspólnoty europejskiej szczególne doświadczenie solidarności, wolności i odporności – przypomniała była ambasador RP na Łotwie.
Prelegenci zastanawiali się m.in. nad tym, czy region krajów Trójmorza ma wyraźną tożsamość, własną wizję kulturową i cywilizacyjną, którą może zaoferować światu. – Ten region jest niezwykle atrakcyjny. To ponad 120 milionów ludzi – podkreślał Tomislav Vidošević, ambasador Chorwacji w Polsce, nawiązując do znaczenia kultury i historii, które nas łączą. – Rozumiemy się nawzajem fantastycznie – dodał.
Raimonds Jansons, ambasador Łotwy w Polsce, podkreślał znaczenie tzw. miękkiej siły Trójmorza. – Soft power opiera się na przyciąganiu, na budowaniu marki, na tych instrumentach, którymi dysponujemy. Zazwyczaj to kultura, edukacja, nauka, język. Ale w naszym regionie – i myślę, że to właśnie czyni nasz region wyjątkowym – to nie są tylko wartości związane z przyciąganiem czy budowaniem marki, ale to również instrument strategicznej odporności – tłumaczył ambasador Łotwy.
Veljko Milonjić, ambasador Czarnogóry w Polsce, wskazywał na wagę wspólnego nastawienia, wartości i celów. – Tymi celami są silniejsza Europa i silniejsza Inicjatywa Trójmorza – mówił.
Sieć Uniwersytetów Trójmorza rośnie w siłę
Uniwersytety z Albanii, Turcji i Hiszpanii dołączyły do Sieci Uniwersytetów Trójmorza, której pomysłodawcą, inicjatorem oraz liderem jest Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. Sieć zrzesza obecnie już 22 uczelnie, które łączą wspólne działania, wymiana doświadczeń, oraz rozwijanie wspólnych projektów naukowych i edukacyjnych.
– Siła i bezpieczeństwo Europy to nie tylko silna armia i rozwijająca się gospodarka, ale przede wszystkim nauka – podkreślił ks. prof. Mirosław Kalinowski, rektor KUL. – Sektor nauki ma wpływ na każdy inny sektor rynku. Dla bezpieczeństwa Europy ważna jest współpraca uniwersytetów, wymiana doświadczeń i wspólne badania. Cieszę się, że poszerzamy dziś przestrzeń uczelni wyższych zaangażowanych w Sieć Uniwersytetów Trójmorza – dodał.
The Three Seas Universities Network, budowana konsekwentnie od 2023 roku przez Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, skupia uczelnie z krajów położonych wokół trzech akwenów: Morza Bałtyckiego, Morza Czarnego i Morza Adriatyckiego. Do tej pory w ramach Sieci Uniwersytetów Trójmorza działało 19 uniwersytetów z Bułgarii, Chorwacji, Estonii, Litwy, Łotwy, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Ukrainy, Węgier i Gruzji oraz Czech i Grecji.
W środę 27 maja do tego grona dołączyły Uniwersytet Artuklu w Mardinie (Turcja), Uniwersytet Aleksandra Xhuvaniego w Elbasanie (Albania) oraz Uniwersytet CEU im. Ferdynanda III (Hiszpania).
Retransmisję Forum Naukowego w ramach VI Samorządowego Kongresu Trójmorza w Lublinie można zobaczyć na kanale YouTube KUL.
Zapraszamy także do obejrzenia obszernej fotorelacji z Forum Naukowego oraz rozszerzenia Sieci Uniwersytetów Trójmorza w ramach Kongresu Trojmorza w Lublinie.